Kısa Cümlelerin Dayanılmaz Hafifliği

Bir sanat eserinin insanda yaratabileceği çağrışımlar. Sanat. İtalyan Rönesansı. Dahi sanatçılar. Michelangelo. Leonardo Da Vinci. Donatello… Raphael. Akıllarda Ninja Kaplumbağalar.

    Bir fresk. "Atina Okulu"

    "Batı felsefesi" denen kavram akıllarda hemen. Bir "yıldızlar geçidi". Büyük düşünürler, matematikçiler, bilim adamları…

    Dört basamaklı bir merdiven. Merdivenin üstünde iki filozof. Platon. Aristo. Aralarında bilgelik kokan bir tartışma. Birincisinin eli gökte. Diğerininki yerde. Yer ile gök. Aralarındaki ilişki hatırlarda. Uzun cümleler. Bu ikilinin çizdiği haliyle.

    Bunların sağındaki de kim? Bildiğimiz Sokrat. Üç kişiyle arasında geçen konuşma. Büyük İskender. Antisthenes. Ksenofones.

    Basamaklara sere serpe uzanmış bir yalnız. Sinoplu Diyojen. Üzerinde tüy gibi bir giysi. Kâğıt elinde. Güzel bir okuma.

    Merdivenin dibinde alçak bir taş sütun. Yaslanan Efesli Heraklitos. Düşünceli bir endam. Kâğıda akan düşünceler.

    Hemen solunda bir kargaşa. Pazaryeri çağrışımı. Hararetli bir tartışma. Zerdüşt. Batlamyus. Il Sodoma. Yere düşen bir nesne. Akıllarda yer çekimi. Almak için eğilen Arşimet. Meraklı bakışlar. Merdivenin üstü. Plotinos.

    En sağda başka bir kalabalık. Bu sefer açık hava okulu çağrışımı. Kendi halinde iki düşünür. Elealı Zenon. Epiküros. Bize doğru bir bakış. İskenderiyeli Hypatia. Saklarcasına yazan bir bilge. Pisagor. Lise yıllarından kalan bilgiler. Pisagor bağıntısı. Ona yukarıdan kesik atan bir adam. Parmenides. Kopya çekercesine not alan başka bir adam. Anaksimandros.

    En can alıcı nokta. Gelecekten bir ziyaretçi. Doğudan. Averroes. Bizim bildiğimiz adıyla İbn-i Rüşd. Açılan ansiklopedi. Aquinolu Tommaso'yla paylaşılan bir resim. Bir alıntı. "Yüzyıllar boyunca Batı'da Aristoteles felsefesinin en iyi yorumcusu kabul edilen İbn-i Rüşd, Batı'da Aristotelesçi ve yeni-eflatuncu düşünürleri, Doğu'daysa "meşai" akımına bağlı olanları etkilemiştir." Uzun cümleler yine devrede. Kısaltalım. En iyi yorumcu. En iyi. Akıllarda mevcut Doğu imgesi. Oryantalizm denilen popüler olgu. Akıllarda tekrar İbn-i Rüşd. İbn-i Sina. Farabi. Gazali. Ansiklopedik bilgiler. En iyi yorumcu. Üstüne basa basa. En iyi… Doğudan.

    Haberler.

    En alt satır. Bağdat'ta intihar saldırısı. Doksan iki ölü. Üç katı kadar yaralı. En alt satır.

    Manşet. Bristol'da tren kazası. İki yaralı. Manşet.

    Deprem. 4.8 şiddet. Richter denen ölçek. Büyük icat. Yer. İsfahan. Yüz yirmi altı ölü. Yer. Tokyo. İki yaralı.

    Akıllarda batı medeniyeti. Akıllarda batı felsefesi. Akıllarda Atina Okulu.

    Ansiklopedi. Batı felsefesi bölümü. İbn-i Rüşd. Doğu. En iyi yorumlayan. En iyi.

    Geri kalmışlık. Medeniyet. Kurt. Kuzu. Emperyalizm. İdeolojiler. Felsefe. İnsan hakları. Demokrasi kazanımları. Fransız İhtilali. Sanayi Devrimi. Sovyetlerin dağılışı. Nobel Ödülleri. Atom bombaları. Sanat ve medeniyet. Yüksek kültür ve Dresden'in bombalanışı. Sanat.

    Kısa cümleler. Akıllarda dizeler. "Çok uzun anlatmak gerekti / Ama biz, sadece ima ile geçtik…" İmalar. İma etmenin dayanılmaz hafifliği. Alakasız şeyler yazmanın dayanılmaz hafifliği. Boş konuşmanın dayanılmaz hafifliği. Uzun cümlelerin bize getirdikleri. Uyum. Nedensellik. Bağdat'ta patlayan bombalar.

    Tekrar açılan bir ansiklopedi. Adı geçen ve geçmeyen düşünürlerden etkileyici sözler. Kavramlar.

    İdealar dünyası. Logos. Mantık. İde. Geist. Bengidönüş. Cogito ergo sum. Monad. Fenomen. Tez-antitez-sentez. Tabula rasa…

    Ansiklopedide bir aykırılık. Ömer Hayyam. Alıntı.

    "Varlığın sırları saklı senden, benden;

    Öyle bir düğüm ki, ne sen çözebilirsin, ne ben.

    Bizimki sadece perde arkasında dedikodu:

    Bir indi mi perde, ne sen kalırsın, ne ben…"

    Ve anlamın bütünlüğünü yitirmesi…